Antoni Jackowski, Izabela Sołjan

11. Powszechne Wykłady Uniwersyteckie


 Ważną rolę w propagowaniu wiedzy – również geograficznej - odegrały Powszechne Wykłady Uniwersyteckie. Pojawiły się one  w uczelni już w 1901 r., ale pełny rozwój przypadł dopiero na lata międzywojenne. Znaczący odsetek słuchaczy stanowili nauczyciele. Już w okresie 1918/1919-1920/1921 członkami zarządu zostali Ludomir Sawicki oraz Jerzy Smoleński. Stopniowo zasięg przestrzenny prowadzonych wykładów rozszerzał się, obejmując liczne miejscowości położone poza Krakowem. 

Pracownicy Instytutu Geograficznego aktywnie włączali się działalność Powszechnych Wykładów Uniwersyteckich. W zajęciach brali udział m. in. L. Sawicki, J. Smoleński, W. Ormicki, S. Leszczycki. Wykłady prowadzono zarówno w Krakowie, jak też w miejscowościach położonych na terenie województwa krakowskiego i obszarów sąsiednich. W 1926 r. wykładami objęto Śląsk Opolski, znajdujący się wówczas poza granicami RP. Wykłady poza granicami Polski zostały przerwane po brutalnym pobiciu Ormickiego przez bojówkę niemiecką podczas jego odczytu w Bytomiu w dniu 25 marca 1928 r. 

Wywiad z Wiktorem Ormickim po pobiciu go przez bojówkę niemiecką w Bytomiu w dniu 25 marca 1928 r.

Pismo (tajne!) Ministerstwa WRiOP do rektora UJ w sprawie pobicia W. Ormickiego przez bojówkę niemiecką, 18. 09. 1929.

W sprawę pobicia W. Ormickiego zaangażowane były władze polskie (MSZ), a także przewodniczący Górnośląskiej Komisji Mieszanej F. Calonder  (PO PRAWEJ).

 

POWYŻEJ: IKC 1928 nr 91 (31 III) s. 7 

 

"Karta na broń”, zezwalająca Wiktorowi Ormickiemu posiadanie pistoletu. Została wydana 4 października 1929 r. po brutalnym pobiciu podczas wykładu w Bytomiu przez bojówki niemieckie w 1928 r. Ormicki był nakłaniany przez władze do posiadania broni w celu obrony osobistej. (Arch. rodzinne Ormickich)
 

Duży odzew w społeczeństwie miał cykl wykładów powszechnych pod wspólnym tytułem „Nauka a obrona państwa”. Wykłady odbywały się w roku akad. 1936/1937, a więc w momencie, kiedy pokój światowy był coraz bardziej zagrożony. Stąd też specyficzna wymowa tego cyklu spotkań. Wykłady głosili wybitni uczeni uniwersyteccy, m. in. geografowie Jerzy Smoleński (Zagadnienia demograficzne i ich znaczenie dla Państwa) oraz Wiktor Ormicki (Rola geografii rolniczej w planowaniu obrony Państwa). 


PRAWA AUTORSKIE ZASTRZEŻONE
Przygotowanie stron oraz oprawa graficzna: Marek Drewnik