Antoni Jackowski, Izabela Sołjan

15. Studenci. dydaktyka.


Rozpoczęcie pierwszych regularnych wykładów z geografii w Akademii Krakowskiej datuje się na 1490 rok lub lata następne. Były one kontynuowane w XVI stuleciu (mniej więcej do 1530 r.). Jako jedni z pierwszych wykłady takie zaczęli prowadzić: Wawrzyniec Korwin, Wojciech z Brudzewa (Wojciech Brudzewski, 1493) oraz Jan z Głogowa (1494). Zatem w Akademii Krakowskiej wcześniej niż w wielu innych europejskich szkołach wyższych, rozpoczęto systematycznie prowadzić wykłady z geografii (na uniwersytetach niemieckich i w Wiedniu zajęcia takie zaczęły się dopiero po 1500 r.). 


Absolwenci geografii UJ, 1921. 
W środku siedzi L. Sawicki, przed globusem: M. Dobrowolska, W. Kubijowicz.


Studenci geografii w latach 1922- 1939. Trochę statystyki: 

  • 1922/1923: na wykładach 150 osób (część zajęć odbywała się już w „Starym Arsenale”), w seminariach uczestniczyło 25 osób, w proseminariach 80, w ćwiczeniach z kartografii 40. 

  • 1925/1926 - ogółem 500 słuchaczy, z tego 70 na ostatnim roku, a także ponad 10 doktorantów,

  • 1934/1935 – około 200 studentów,

  • 1936/1937 - 327 studentów. 

Do grona najsławniejszych studentów i absolwentów geografii UJ należy Wacław Nałkowski (1851-1911). Studiował w latach 1871-1876 (z roczną przerwą). W swoich wspomnieniach ostro krytykował postać Franciszka Czernego-Schwarzenberga i sposób jego nauczania. Był jednym z pierwszych w Polsce i na świecie reformatorów geografii szkolnej, twórca nowoczesnej polskiej geografii opartej na zasadach rozumowania i poglądowości. Autor pierwszej w Polsce geografii regionalnej świata i pierwszej nowoczesnej syntezy geografii ziem polskich według regionów przyrodniczych. Twórca tezy o przejściowości cech geograficznych ziem dawnej Polski, przy równoczesnym uznaniu indywidualności geograficznej kraju. Jeden z twórców polskiego krajoznawstwa. 

Fragment sprawozdania z wycieczki studentów w Tatry w 1914 r., spisanego przez Adama Gadomskiego, późniejszego asystenta. Dokument Autor kończy uwagą: „Spisane przed pójściem w Legiony”. Arch. IGiGP UJ
 

Wycieczka studentów na Pomorze, 1920 r. W środku L. Sawicki, obok niego M. Dobrowolska, widoczna S. Niemcówna (dziewiąta z prawej). Arch. IGiGP UJ

Wycieczka studentów geografii na Pustynię Błędowską, ok. 1925. Pierwszy z prawej L. Sawicki. 

 

Jerzy Smoleński i Wiktor Ormicki ze studentami w Dolinie Białych Stawów Kieżmarskich, 1929 r. – Arch. Nauki PAN i PAU, sygn. K III -74. j. a. I/162, fot. nr 8339.

Wycieczka członków Koła Geografów w Karpaty Wschodnie, lipiec 1930 r. Arch. Koła Geografów UJ

 

Z. Legan. Fragment pracy magisterskiej Stosunki językowe w Polsce na podstawie spisu ludności z 1931 r., 1939. 


PRAWA AUTORSKIE ZASTRZEŻONE
Przygotowanie stron oraz oprawa graficzna: Marek Drewnik