Antoni Jackowski, Izabela Sołjan

1. Badacze i główne opracowania dotyczące dziejów krakowskiej geografii


 
Franciszek Bujak (1875-1953), geograf, historyk, wybitny badacz dziejów gospodarczych i społecznych, profesor UJ, UW oraz UJK, członek PAU. W latach 1894-1900 studiował na UJ, m. in. geografię u F. Czernego-Schwarzenberga. W 1899 r. obronił rozprawę doktorską p.t. Geografia w Polsce do początków XVI wieku. Autor pracy Geografia na Uniwersytecie Jagiellońskim do połowy XVI wieku (1900), Długosz jako geograf (1901), Geografia kronikarzy polskich (1901) oraz O średniowiecznych mapach żeglarskich (1903). Potem poświęcił się historii gospodarczej. Jego rozprawa habilitacyjna Studia nad osadnictwem Małopolski (1905) w wielu miejscach nawiązywała do przeszłości geograficznej autora. Był twórcą historii gospodarczej.


Karol Buczek (1902-1983), geograf i historyk, profesor PAN. Wybitny specjalista w dziedzinie historii geografii i kartografii. Współpracował z Instytutem Geograficznym UJ, jego wykładów słuchali studenci geografii. Autor obszernej monografii dotyczącej Macieja z Miechowa jako geografa, a także monumentalnego dzieła Dzieje kartografii polskiej od XV do XVIII wieku. Zarys analityczno-syntetyczny (1963). Redaktor Słownika historyczno-geograficznego ziem polskich w średniowieczu. Więzień stalinowski, skazany w tzw. „procesie krakowskim” (1947) na 15 lat więzienia, warunkowo zwolniony w 1954 r. ze względu na nabytą w więzieniu gruźlicę.

Bolesław Olszewicz (1893-1972), historyk geografiii kartografii, bibliofil i bibliograf. Jego pierwsza publikacja ukazała się w 1910 r., jeszcze przed maturą. Studia ukończył w Paryżu, doktorat i habilitację przeprowadzał u S. Pawłowskiego. Członek-korespondent Międzynarodowej Akademii Nauk w Paryżu. Od 1933 r. pracował w Bibliotece UW. W okresie okupacji współpracował z podziemnymi instytutami: Śląskim i Bałtyckim. W latach 1945-1946 pracownik Instytutu Geograficznego UJ, potem profesor UWr oraz PAN, gdzie w 1955 r. utworzył Pracownię Historii Geografii i Kartografii. Efektem pobytu w Krakowie było m. in. studium Geografia polska w okresie Odrodzenia (1957).


Bożena Modelska-Strzelecka (1916-1974), geograf, prac. Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, Uniwersytetu Wrocławskiego i UJ, docent UJ. Współtwórczyni polskiej szkoły geografii historycznej. Prace z zakresu historii geografii i kartografii, geografii historycznej, specjalizowała się w zakresie geografii historycznej średniowiecza i odrodzenia, a także spuścizny Jana Długosza, Marcina Kromera, Kallimacha, Bernarda Wapowskiego oraz Wincentego Pola. Szczegółowo opisała Globus Jagielloński.

Józef Babicz (1926-2005), geograf, wybitny historyk Nauk o Ziemi, a szczególnie geografii. W latach 1950-1955 studiował geografię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pracował w WSP w Katowicach, w Instytucie Geograficznym Uniwersytetu Wrocławskiego oraz w Zakładzie Historii Nauki i Techniki PAN w Warszawie. Uczeń i bliski współpracownik prof. B. Olszewicza. Od 1974 r. profesor nadzwyczajny, od 1994 r. profesor zwyczajny. Członek Komisji Historii Myśli Geograficznej MUG. Autor ważnych prac o Wincentym Polu i Jerzym Smoleńskim, m. in.: Wincenty Pol. Metodologiczne założenia jego geografii i wpływ Rittera na ich ukształtowanie (1961), Wincenty Pol (1967, 1978/1980), Jerzy Smoleński (1881-1940), (1988). W 1966 r. wydał Wincentego Pola Prace z etnografii północnych stoków Karpat, zaopatrując je w obszerny wstęp, liczne komentarze i przypisy oraz opracowując mapę. Spod jego pióra wyszły prace dotyczące geografii polskiej w XIX i XX w., w których w szerokim zakresie omawiał ośrodek krakowski.


Przez wiele lat Instytut tylko sporadycznie podejmował problematykę związaną z dziejami geografii (np. S. Niemcówna). Dopiero w ostatnim okresie zaczęły powstawać opracowania związane z historią geografii i ośrodka krakowskiego, a także studia o charakterze biograficznym. Wymienić tu należy:

Wydawnictwa Jubileuszowe przygotowane z okazji 150. rocznicy utworzenia pierwszej w Polsce Katedry Geografii w Uniwersytecie Jagiellońskim (1999). T. 1-3 i 5: Red. B. Kortus, A. Jackowski, K. Krzemień; T. 4. Red. B. Domański, W. Widacki.

 

PONIŻEJ: Opracowania monograficzne i biograficzne

 

PRAWA AUTORSKIE ZASTRZEŻONE
Przygotowanie stron oraz oprawa graficzna: Marek Drewnik